Ana Sayfa

Sorularla Risale

BİLFİİL

Kuvve; kuvvet, güç, kabiliyet, keyfiyet, fikir, selahiyet manalarına gelir. Fiil ise iş, olay, hareket demektir.

Çekirdek ile ağaç bilkuvve ve bilfiile birer örnektir. Bir çekirdekte ağacın tümü bilkuvve mevcuttur. Ağacın bütün özellikleri genetik şifreler halinde o çekirdekte bulunmaktadır. Ama o çekirdek toprak altına atılıp, parçalanıp, açılıp büyüyüp sonunda ağaç haline geldiğinde bilkuvve olan bütün özellikleri fiil alemine geçer ve kendini gösterir. Yani, ağaç, çekirdekteki bilkuvvenin bilfiile dönüşmüş şeklidir.

Benzeri bir şekilde, imanı elde eden her insan, imandan gelen bir saadete ulaşmış demektir. Ancak, bu saadetin kuvveden fiile çıkması ve kemale ermesinin bazı şartları vardır. Takva, salih amel, güzel ahlâk, ilim tahsili, tefekkür gibi şartları tam yerine getirmeyenlerde saadet bilkuvve mertebesinde kalır, ama bu da yine bir saadettir.

Allah’ı tanıyan ve seven bir insan, “iman, marifet, muhabbet, lezzet-i ruhaniye” gibi manevî hazları derecesine göre tatmakla birlikte, bu imandan gelen çok farklı manevî lezzetleri de alır. Kendisini bu dünyada Rabbinin misafiri, nimetleri ise Allah’ın kendisine birer ihsanı bilmenin hazzı tarif edilmez. Yine, kendisinin, bütün mahlukat içinde Allah’ın bütün isimlerine mazhar en mükemmel bir eser olduğunu idrak etmenin de ayrı bir zevki vardır. Keza, insanın ebede yolcu olduğunun ve ölümün de hiçlik, yokluk, zindan olmadığının bilinmesi apayrı bir manevî zevktir. Misâller çoğaltılabilir.

OKUNMA: 2771

Sorularla Risale