Ana Sayfa

Sorularla Risale

MİSÂL-İ MUSAĞĞAR

İnsandaki madde ve mânâ âlemleri, kâinattaki âlemlere bir küçük misal gibidir. Şehadet ve gayb âlemlerinin, yâni görünen ve görünmeyen âlemlerin birer küçük misali, beden ve ruhtur.

İnsan bedeni kâinattan süzüldüğü ve onun bir küçük misali olduğu gibi, ruhu da meleklerden, cinlerden ve kanunlar aleminden haber verir. Şu görünen insan bedeni, görünmeyen bir ruh kanunuyla sevk ve idare edildiği gibi, şu muhteşem kâinat da nice kanunlarla sevk ve idare edilmektedir.

Öte yandan, kâinattaki birçok hakikatin insan ruhunda benzer tezahürleri görülür. Eşya için kullandığımız, yumuşak-sert, sakin, fırtınalı, alçak-yüksek gibi ifadeleri, insanın iç dünyası, seciye ve ahlâk âlemi için de kullanırız.
Şu görünen âlemin yaptığı bütün tespihleri temsil eden bir melekler âlemi vardır. Her biri ayrı vazifelerde çalışan bu nuranî varlıklara karşılık, insan ruhunda da binlerce hissiyat kaynaşmaktadır.


“Küçültülmüş misâl” ifadesini şöyle de anlamak mümkündür:
Âlemlerde tecelli eden İlâhî isimler, insanda da tecelli etmiştir. Bu tecelliler de kâinattaki hadsiz tecellilerin bir küçük misali gibidirler.
Meselâ, Musavvir isminin bir cilvesi ile kâinattaki her varlığa ayrı bir suret, bir şekil takılmıştır. İnsanın da gözünün sureti, kulağınınkine benzemez, kalbinin şekli böbreğininkinden farklıdır.

Muhyi, yâni hayat verici isminin tecellisiyle meleklerden cinlere, hayvanlara, bitkilere kadar nice varlıklar hayat nimetine kavuşmuşlar. Bu tecellilerin bir küçük misali de insana lütfedilmiş ve insan, hayat sahibi bir ruha kavuşmuş, bedenin bütün hücreleri hayattar olmuşlar.
Misalleri çoğaltabiliriz.

OKUNMA: 4377

Sorularla Risale