Ana Sayfa

Sorularla Risale

MUTLAK

Her mahlûk sınırlıdır. Gözümüz sınırlı olduğu gibi, görmesi de sınırlıdır.
Sınırlı denilince onun zıddı olan mutlak hatıra gelir. Mutlak, bir kayıt altına alınmayan, kendisine bir hudut tayin edilemeyen demektir.

Varlık âlemindeki her şeye sınırlama getiren İlâhî sıfatlar, elbette mutlaktır. Onların icraatlarını engelleyecek bir başka sıfat yahut sıfatlar düşünülemez.

Mutlak sıfatlar ancak Allah’a mahsustur.

Allah’ın sıfatları gibi, fiilleri de mutlak ve sonsuzdur; ama bunları hikmet ve iradesiyle, her mahlûkun kabiliyetine göre icra eder. Meselâ, su yaratmak bir İlâhî fiildir. Cenâb-ı Hakk bu fiilini mutlak mânâda icra etseydi bütün âlemler su ile dolar, ne yıldızlara, ne Güneş’e, ne de Ay’a yer kalırdı. Hikmet ve irade bunu kayıtlıyor ve su, bu âlemde ne kadar lâzımsa o miktar yaratılıyor.

Mutlak bir manasıyla da, “delalet ettiği şey muayyen olmayan.” demektir. “Bugün kitap okudum” dediğimizde hangi kitabı okuduğumuz belli değildir. Ama “Mektubât’ı okudum” dediğimizde, mutlak değil mukayyed bir ifade kullanmış oluruz.

Bak: Itlak

OKUNMA: 2293

Sorularla Risale