Ana Sayfa

Sorularla Risale

HÂFIZ OSMAN

1642’de İstanbul’da doğdu. Babası Haseki Sultan Camii müezzini Ali Efendidir. Küçük yaşta hâfız oldu. Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’nın dairesinde tahsil ve terbiye görürken hat san’atına ilgi duydu. On sekiz yaşında icâzet aldı.

Hâfız Osman 1672’de Mısır’a, 1677’de hac için Hicaz’a, birçok defa da Edirne ve Bursa’ya gitti. İstanbul dışında yazdığı yazılara imza atarken bulunduğu yeri mutlaka belirtirdi.

1695’de Sultan II. Mustafa’ya hüsn-ü hat muallimi tayin edildi. Şehzadeliği sırasında III. Ahmed’e de hat hocalığı yaptı.

Hâfız Osman, kendine has üslûbunu 1679’dan itibaren bulmuştur. Hâfız Osman’ın en beğenilen dönemi 1679-1689 arasındaki on yıldır.

Kırk yıl süren sanat hayatında devamlı olarak eser veren Hâfız Osman’ın, melekesini kaybetmemek için aylarca süren hac yolculuğunda bile kalemi elinden bırakmadığı, bu seyahati esnasında muhtelif menzillerde yazdığı günümüze ulaşan karalama veya cüz örneklerinden anlaşılmaktadır. Hâfız Osman 1659’dan ömrünün sonuna kadar yirmi beş mushaf yazmıştır. 1686 tarihli mushaf 1881’de Sultan II. Abdülhamid’in emriyle matbaacı Osman Bey tarafından bastırılarak bütün İslâm âlemine dağıtılmıştır.

Hilye-i saadeti geliştirerek levha halinde yazan, Türkçe mealli ilk hilyeyi tertipleyen, Delâilü’l-hayrat metnini hüsn-ü hattıyla sanat eseri haline dönüştürüp kitaplaştıran da Hâfız Osman’dır. Ayrıca sülüs-nesih ve rikâ’ nevilerinde çığır açmıştır.

Pazar günleri yoksul çocuklara, Çarşamba günleri de varlıklı aile çocuklarına maddî karşılık beklemeksizin evinde hüsn-ü hat öğreten Hâfız Osman, bu husustaki titizliği ile de tanınır. Hâfız Osman ölümünden üç dört yıl önce felç geçirmiş, ancak uygulanan tedavi ile hastalığı hafif atlattığından yazılarında bir gerileme görülmemiştir. Hâfız Osman, Kocamustafapaşa Sancaktar mahallesindeki evinde 3 Aralık 1698 tarihinde vefat etmiş, Sümbül Efendi Dergâhı hazîresine defnedilmiştir.

OKUNMA: 1547

Sorularla Risale