Ana Sayfa

Sorularla Risale

KUTUB

Askeriyede rütbeler olduğu gibi, maneviyat âleminde de rütbe ve makamlar vardır. “Üçler-yediler-kırklar-gavs- kutup” gibi.

Kutub, değirmen taşının miline denilir. Tasavvufta ise, evrenin manevi yönetiminden sorumlu veliler topluluğunun başkanıdır. Herhangi bir sıfatla birlikte kullanılmadığında kutub kelimesi bu başkanı dile getirmekle birlikte, birden çok kutubdan söz etmek mümkün olduğundan Kutub yerine Kutbu’l-Aktab (Kutublar Kutbu) deyimi kullanılır. Kutub’a, kendisine sığınanlara yardım eden anlamında Gavs ya da Gavsu’l-Azam da denir.

Kutub, varlığın yaratılış nedeni olan Muhammedî hakikatin (Hakikat-ı Muhammediye) kendisinde tecelli ettiği kişidir. Kutubluk makamının Kutbu’l-İrşad ve Kutbu’l-Aktab (ya da Kutbu’l-Vücud) denilen iki çeşidi vardır.

Tasavvuf kitaplarında sıkça kullanılan Aktab-ı Erbaa (Dört Kutub) deyimi genellikle Abdülkadir Geylani, Ahmet Rufai, Ahmet Bedevi ve İbrahim Desuki’yi dile getirir. Bazen Ebu’l-Hasan eş-Şazeli (İbrahim Desuki yerine) dördüncü kutub olarak anılır.

OKUNMA: 2742

Sorularla Risale